skip to Main Content

Vergelijk: Wat zie je op de afbeelding links? Wat zijn de overeenkomsten met Gravensteen? Wat zijn de verschillen denk je?

 

 

Ray zat 28 jaar in de dodencel: “Ik kon de brandgeur van de elektrische stoel ruiken in mijn cel”

 Anthony Ray Hinton was 29 toen de politie in 1985 opdook aan het huis van zijn moeder in Birmingham, Alabama. Ze hadden een paar vraagjes over een overval die uit de hand was gelopen, met een dode tot gevolg. Niet veel later kreeg Ray de doodstraf, en het duurde 28 jaar voor zijn onschuld eindelijk bewezen werd. Bijna drie decennia bracht hij door in de fameuze death row. “Ze wilden me dood, of ik het nu gedaan had of niet”, vertelt hij in zijn boek The Sun Does Shine: How I Found Life and Freedom on Death Row.

De nu 61-jarige Hinton, die pas in 2015 vrijkwam, herinnert zich nog heel goed hoe het allemaal begon. Hij stond in de tuin van het houten huis van zijn moeder in Alabama toen de agenten opdaagden. Er was een restaurantmanager vermoord tijdens een overval, en Ray was volgens hen een ‘person of interest’. Zijn moeder, Buhlar, had een wapen, en de politie nam het mee voor forensisch onderzoek. De experts van de staat meldden daarna dat de kogels uit de roofmoord niet alleen uit het wapen van Buhlar kwamen, maar dat het ook was gebruikt in twee andere overvallen. Bij een van die twee viel ook een dode.

Ray werd opgepakt voor de twee moorden. Wat volgde was een niet meer dan een schijnonderzoek. Er waren tijdens het onderzoek geen vingerafdrukken gevonden en er was geen reden om aan te nemen dat de overvallen iets met elkaar te maken hadden, maar toch had één enkele agent besloten dat ‘de zwarte man die bij zijn moeder woonde’ de schuldige was voor de drie gebeurtenissen. Hij werd daarin gevolgd door zijn collega Doug Acker, een man die eerder terecht stond voor het martelen van zwarte gevangenen met elektrische veedrijvers. 

Acker vroeg Ray onder meer om een blanco blad te ondertekenen, zogezegd om te bevestigen dat ze hem zijn rechten hadden gelezen. “Ik was niet gek, ik ging echt geen blanco blad tekenen”, vertelt hij daarover. “Toen ik naar hen keek, zagen ze er opgetogen uit. Toen voelde ik me voor het eerst echt bang.”

Zwarte man minder

Ook het proces van Ray was niet meer dan een lachertje. De openbare aanklager, ene Bob McGregor, was al tweemaal op de vingers getikt omdat hij Afro-Amerikaanse juryleden uitsloot. Hij liet ook een leugendetectortest afnemen bij Ray en beloofde dat het resultaat, ongeacht de uitkomst, in de rechtszaal te horen zou zijn. Toen hij daarbij onschuldig bleek, liet McGregor het document verdwijnen. 

“De staat Alabama wilde me gewoon dood hebben voor een misdaad die ik niet gepleegd had. Het maakte hen niet uit dat ik onschuldig was; ze haatten me omdat ik zwart was. McGregor zei letterlijk: ‘Zelfs als we niet de juiste hebben, hebben we er toch eentje minder op straat rondlopen’.”

Hinton werd wel bijgestaan door een advocaat, maar die bleek onderbetaald en niet ervaren genoeg. Hij wees de jury erop dat de ballistische test van de kogels het enige bewijs tegen Ray vormde en had een expert betaald om die opnieuw uit te voeren. Die kwam tot een heel andere conclusie, namelijk dat het wapen niet aan de moorden gelinkt kon worden. 

Maar omdat Ray’s advocaat voor de goedkoopste expert had gekozen, werd er aan zijn verhaal niet veel waarde gehecht. De baas van Hinton getuigde nog dat de man tijdens een van de moorden bij hem aan het werk was, maar ook dat mocht niet baten. Ray werd door de jury schuldig bevonden en veroordeeld tot de doodstraf.

Verbrand vlees

De eerste jaren in de death row waren verschrikkelijk, getuigt Ray. “Ik was zo kwaad dat ik weigerde om te spreken. Elk uur van elke dag beeldde ik me in dat ik McGregor vermoordde. Het was een vreselijke plek, vol geesten en dood. Het spookte er echt, je werd achtervolgd door de mannen die in de elektrische stoel waren gestorven. En door de mannen die zichzelf hadden omgebracht voor dat kon gebeuren.” Tijdens de 28 jaar dat hij opgesloten zat, zag Hinton 54 anderen voorbijkomen op weg naar hun executie. “Mijn cel was zo dicht bij de stoel dat ik het verbrande vlees van de gevangenen kon ruiken.”

Na de eerste jaren vond Ray wel wat rust. Hij voelde zich gesteund door zijn moeder en een vriend, die altijd in zijn onschuld bleven geloven. Hij richtte ook een boekenclub op, waarin hij met andere terdoodveroordeelden discussieerde over literaire werken, en had veel aan zijn eigen verbeelding. “Dan beeldde ik me in dat ik getrouwd was met Halle Berry of Sandra Bullock. Of dat ik op de thee ging bij de Queen. Ik voelde me verbonden met haar, omdat zij ook op een manier gevangen zit en daar ook niet zelf voor gekozen heeft.”

Nieuwe hoop

Na het eerste decennium kreeg Ray ook weer wat hoop, toen het Equal Justice Initiative (EJI) zich over zijn zaak boog. Die organisatie houdt zich bezig met het vrij krijgen van onschuldige mensen en zag meteen dat het proces van de man een aanfluiting was. Maar het kostte hen nog bijna 20 jaar om de straf nietig te laten verklaren. De advocaten van de EJI stuitten opnieuw op het incompetente en racistische rechtssysteem van Alabama. Zo werden de forensische testen op het wapen en de kogels voor de derde keer overgedaan, dit keer door drie gerenommeerde experts. 

Yellow Mama, de elektrische stoel van Alabama.
 AP Yellow Mama, de elektrische stoel van Alabama.

Die concludeerden eveneens dat de kogels uit een ander wapen afkomstig waren. Eigenlijk had Ray toen vrijgelaten moeten worden, maar de rechter deed er vervolgens 2,5 jaar (!) over om te beslissen dat het nieuwe bewijs niet meetelde, omdat dat kon leiden tot een nieuw proces. “Een blanke man met autoriteit wil nooit toegeven dat hij  verkeerd zit, en al helemaal niet tegenover een zwarte man. Ze wisten dat ze fout zaten, maar ze wilden zich niet verontschuldigen tegen de ‘nigger’.”

Geen vergoeding

Uiteindelijk wist de EJI Alabama te omzeilen door naar het Hooggerechtshof te trekken. Daar werd de veroordeling van Ray op unanieme wijze nietig verklaard, en aangezien de staat geen andere bewijzen had, kwam er geen nieuw proces. Ray kon zijn dodencel na 28 jaar eindelijk verlaten. Hij spreekt echter niet van een goed einde. “Iemand moet me uitleggen waarom het bijna 30 jaar duurde voor gerechtigheid geschiedde. Amerika zou zich moeten schamen. Ze hebben zogezegd het beste rechtssysteem ter wereld, maar de huidskleur van de verdacht speelt nog steeds een belangrijke rol.” 

Ray heeft er ook geen vertrouwen in dat hij op vrije voeten zal blijven. Zo weigert de staat Alabama hem een vergoeding uit te keren voor al die jaren dat hij onschuldig vast zat. Volgens hen heeft de man immers zijn onschuld niet bewezen, maar enkel een procedurefout aangetoond. Het is voldoende bewijs voor Hinton om te beseffen dat het opnieuw kan gebeuren. 

Hij woont nu opnieuw in het huis van zijn moeder, die tot haar dood in de onschuld van haar zoon is blijven geloven. Als hij ergens anders heen gaat, probeert hij sporen achter te laten. “Ik ga voor veiligheidscamera’s staan en vraag in elke winkel een bonnetje of een rekening. Ik bel ook elke dag met verschillende mensen, omdat mijn gegevens dan aantonen waar ik op welk moment was. Als ik opnieuw van iets beschuldigd wordt, kan mijn telefoon me hopelijk vrijspreken.”

 

Bronnen:

https://www.hln.be/nieuws/buitenland/ray-zat-28-jaar-in-de-dodencel-ik-kon-de-brandgeur-van-de-elektrische-stoel-ruiken-in-mijn-cel~a6812c02/?referer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%

 

Back To Top